و پدر او كه مقدارى از خالصجات ديوانى را در عهد حكومت عطا ملك جوينى بر عراق در اجارهء خود داشت از اين راه ثروتى هنگفت بدست آورده بود و او بر اثر غرورى كه او را حاصل شده بود باباقا خان پيشنهاد كرد كه عطا ملك را از حكومت بغداد و عراق بردارد ، خواجه شمس الدّين محمد صاحب‌ديوان برادر را از قضيه مسبوق ساخت و عطا ملك پدر صفى الدّين يعنى تاج الدين على را بقتل رساند و اموال او را توقيف كرد . صفى الدين كه در اين تاريخ بيش از بيست سال نداشت در موصل تربيت يافت و در سال 701 كتابى در تاريخ خلفا و وزراى ايشان باسم منية الفضلاء فى تواريخ الخلفاء و الوزراء كه بكتاب الفخرى معروف شده نوشت و اين كتاب كوچك نفيس اطلاعات متفرق چند در تاريخ مغول و فتح بغداد دارد و همين كتابست كه آن را هندوشاه نخجوانى باسم تجارب السلف با اضافات مهمى بنام اتابك نصرة الدّين احمد لر به فارسى ترجمه كرده است . ابن بطوطه ( 703 - 777 ) - شرف الدين ابو عبد اللّه محمد بن عبد اللّه از مردم بندر طنجه در مغرب الاقصى از مسافرينى است كه در اواخر عهد ابو سعيد خان و دورهء تجزيهء ممالك ايلخانى در ممالك مغول مسافرت كرده و سفرنامه‌اى از خود به يادگار گذاشته است . اگرچه ابن بطوطه مردى دانشمند نبوده و از جهت نظر تحقيق و وارسى حيثيت جغرافيون بزرگ قبل از دورهء استيلاى تاتار را ندارد ولى باز چون در طى مسافرت خود بسيارى از نكات تاريخى عصر خويش را يادداشت نموده مىتوان از مقايسهء آنها با معلومات ديگر استفاده‌هاى بسيار كرد . منابع ديگر اما منابع غير اسلامى عبارتست يا از اسناد چينى و مغولى يا سفرنامه‌هاى مسافرين فرنگى معاصر خانان و ايلخانان مغول و يا تحقيقات فضلا و محققين جديد . از اسناد چينى و مغولى قديم‌تر از همه حماسه‌ايست مغولى كه در سال 637 يعنى سيزده سال پس از مرگ چنگيز خان تدوين شده بنام يوان چائوپىشى « 1 » يا تاريخ سرّى مغول و اين قديم‌ترين اسناد موجود راجع به چنگيز خان و اجداد اوست ولى به شكل تاريخ نيست بلكه داستانى منظوم است بطور حماسه و زياد نمىتوان به وقايعى كه در آن

--> ( 1 ) - Yuantchao - pi - Chi